
de Volkskrant
27 mei 2017 zaterdag
Section: Sir Edmund; Blz. 6
 RONALD VELDHUIZEN
Highlight: Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Deze week: één op de vijf leerkrachten in het basisonderwijs heeft een burn-out of zit ertegenaan.
Van wie komt die claim?
Leerkrachten 'verzuipen', aldus de organisatie PO in Actie in een open brief aan onderwijsstaatssecretaris Sander Dekker vorig weekend in het AD. Dekker zou de lagere salarissen voor basisschoolleraren in het primair onderwijs (PO) goedpraten, door te suggereren dat 'een klas met pubers' in het middelbaar onderwijs het leerkrachten zwaarder maakt dan een kinderklas op het basisonderwijs. Onterecht, vonden de briefschrijvers: één op de vijf basisschoolleraren heeft met burnout-klachten te maken. Een record ten opzichte van andere beroepsgroepen. Het cijfer werd overgenomen door de NOS, deze krant en andere media.
Klopt het?
De claim valt te herleiden tot een jaarlijkse peiling van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en onderzoeksinstituut TNO, waarin tienduizenden werknemers binnen verschillende beroepsgroepen wordt gevraagd naar hun werkomstandigheden. En ja: in de totale onderwijssector komen burn-outklachten met 20 procent het vaakst voor. Bij andere bedrijfstakken meldt zo'n 15 procent zulke ongemakken. 

Maar die 20 procent is dus een gemiddelde voor het basis- én voortgezet onderwijs. Op verzoek van de Volkskrant splitst TNO de getallen daarom op. Dan blijkt dat burn-outklachten net zo vaak voorkomen op beide onderwijsniveaus: één op de vijf werknemers dus. 

Dramatischere verschillen ontstaan wanneer TNO de cijfers verder uitsplitst naar ondersteunend personeel en degenen die voor de klas staan. Dan blijkt dat liefst één op de vier leraren in beide onderwijstypes met burn-outklachten kampt. Grofweg 25 procent dus; méér dan PO in Actie zelf in hun brief aangaf. En opnieuw geldt dat cijfer voor beide niveaus. 

Let wel, de cijfers gaan over burn-outachtige klachten, niet over hoe vaak burn-outs bij leerkrachten optreden. Dat is lastiger vast te stellen, omdat daarvoor leraren bij de bedrijfsarts terecht moeten komen en een officiële diagnose moeten krijgen. De CBS- en TNO-peiling geeft een afspiegeling van gevoelens die bij een burn-out horen, zoals emotionele uitputting en moeite om de hele dag met mensen te werken. Wie op alle vijf gevraagde items een paar keer paar maand of vaker 'ja' antwoordt, valt volgens de onderzoeksbureaus in het burn-outklachten-hokje
Eindoordeel?
Niet 1 op 5, maar zelfs 1 op 4 leraren loopt rond met burn-outklachten. Dit geldt voor zowel primair als voortgezet onderwijs. Vergeleken met andere beroepsgroepen is dit erg hoog. 





